Maye zərbəsi (liquid slugging) nədir?

Kompressorun buxar əvəzinə maye agent və ya yağ sorması; maye sıxılmadığı üçün klapanları, şatunları və scroll spirallarını qırır. Kompressor nasazlıqlarının ən çox rast gəlinən və ən bahalı mexaniki səbəblərindən biridir.

Mövzu

  • İstismar və ölçmə
  • Digər adlarıhidravlik zərbə, liquid slugging, maye sorma, yaş iş rejimi
← Bütün terminlər

Kompressor buxar sıxmaq üçün layihələndirilib. Silindrə və ya scroll cibinə maye girdikdə sıxılacaq həcm qalmır və təzyiq bir anda çox yüksəlir: klapan lövhələri qırılır, kipləşdirici partlayır, şatun əyilir, scroll spiralı çatlayır. Buna maye zərbəsi deyilir. Daha yüngül forması olan fasiləsiz maye qayıtması (yaş iş rejimi) dərhal qırmır, amma yağı yuyub durulaşdırır; yastıqlar yağsız qalır və kompressor bir neçə həftə ərzində yeyilərək ilişir.

Mayenin kompressora çatmasının əsas yolları bunlardır. İşləyərkən: çox açıq və ya böyük seçilmiş genişlənmə klapanı, boşalmış klapan balonu, buz tutmuş evaporator, dayanan evaporator fanı, artıq doldurma. Defrostun sonunda: evaporatorda kondensasiya olmuş mayenin bir anda sorulması. Dayanma zamanı: agentin sistemin ən soyuq nöqtəsinə, qış günlərində çöldəki kompressor karterinə miqrasiya etməsi və ilk işəsalmada yağla birlikdə köpüklənərək silindrlərə çəkilməsi. Sorma xəttindəki yağ tələlərində toplanan maye də eyni təsiri göstərə bilər.

Diaqnostikanın açarı qızmadır. Kompressorun girişində ölçülən qızma 5 K-dən aşağıdırsa maye qayıtması riski var; sağlam dəyər adətən 10–20 K-dir. Digər əlamətlər: işə düşərkən metal taqqıltısı, karterin və kompressor gövdəsinin tərləməsi və ya qırovlanması, baxış şüşəsində köpüklənən yağ, aşağı vurma temperaturu. Sökülən kompressorda qırıq klapan və təmiz yuyulmuş, parlaq silindr səthləri maye zərbəsinin imzasıdır. Ölçmə sistem tarazlığa gəldikdən sonra və fərqli yük şəraitlərində təkrarlanmalıdır.

Qorunma bir neçə tədbirin birləşməsidir: düzgün ölçüdə seçilmiş və ayarlanmış genişlənmə klapanı, sorma xəttində maye ayırıcı (akkumulyator), dayanma zamanı karteri ilıq saxlayan karter qızdırıcısı, pump-down ilə dayandırma, evaporatordan kompressora doğru mailli sorma xətti. Uzun dayanmadan sonra karter qızdırıcısı ən azı 8–12 saat əvvəldən işə salınır. Nasaz kompressoru səbəbini tapmadan dəyişmək təzəsini də eyni nəticəyə aparır; əvvəlcə mayenin haradan gəldiyi tapılır. Scroll kompressorlar az miqdarda mayeyə daha davamlıdır, amma onlar da hədsiz deyil.