Doyma sıcaklığı ve doyma basıncı nedir?

Bir akışkanın belirli bir basınçta sıvı ve buhar hâlinde dengede bulunduğu sıcaklık; her basınca bir doyma sıcaklığı karşılık gelir ve bu ilişki akışkanın P–T tablosudur.

Konu

  • İşletme ve ölçüm
  • Diğer adlarısaturation temperature, saturation pressure, denge sıcaklığı
← Tüm terimler

Su 1 atm’de 100 °C’de kaynar; basınç düştükçe daha düşük sıcaklıkta kaynar. Soğutucu akışkanlar aynı kuralla ama çok düşük sıcaklıklarda çalışır: R404A 1 bar mutlak basınçta −46 °C’de, 5 bar’da −8 °C’de, 15 bar’da 31 °C’de kaynar. Her basınca karşılık gelen bu sıcaklık doyma sıcaklığıdır; tersi de geçerlidir, her sıcaklığa bir doyma basıncı karşılık gelir.

Soğutma teknisyeninin manometresi basınç ölçer ama onu sıcaklık olarak okur: emiş basıncı buharlaşma sıcaklığını, basma basıncı yoğuşma sıcaklığını verir. Kızgınlık ve aşırı soğutma hesapları, ölçülen boru sıcaklığı ile bu doyma sıcaklıklarının farkıdır. Manometre kadranlarında yaygın akışkanların doyma sıcaklıkları basıncın yanına basılıdır.

Saf akışkanlarda tek bir doyma eğrisi vardır; zeotropik karışımlarda sıvı (bubble) ve buhar (dew) için iki eğri bulunur, aradaki fark glide’dır. Manometreler genellikle gösterge basıncı (bar g) okur; mutlak basınç bunun 1,013 bar fazlasıdır. Akışkan basınç–sıcaklık tablomuz 12 akışkan için sıcaklıktan basınca ve basınçtan sıcaklığa çevirir, bar/psi ve mutlak/gösterge seçenekleri sunar.