Fan hız kontrolü nedir?

Kondenser ya da evaporatör fanlarının devrini basınca veya sıcaklığa göre ayarlayan düzen; yoğuşma basıncını kışın da yeterli ve kararlı bir düzeyde tutar, fanların elektrik tüketimini ve gürültüsünü azaltır.

Konu

  • Bileşenler
  • Diğer adlarıfan devir kontrolü, kondenser basınç kontrolü, fan speed control
← Tüm terimler

Kondenser en sıcak yaz gününe göre seçilir. Dış hava soğuduğunda aynı kondenser gereğinden fazla ısı atar ve yoğuşma basıncı düşer. Belirli bir noktaya kadar bu iyidir, kompresör daha az elektrik çeker. Ama basınç fazla düşerse genleşme valfinin önündeki basınç farkı yetmez, evaporatör aç kalır ve kapasite düşer. Fan hız kontrolü hava debisini kısarak yoğuşma basıncını ayarlanan alt sınırın üzerinde tutar.

Dört yöntem kullanılır. Kademeli kontrol: fanlar presostatlarla ya da kontrol cihazıyla sırayla açılıp kapatılır; basit ama basınç dalgalıdır. Faz kesmeli (triyaklı) kontrol: gerilimi kırparak tek fazlı fanların hızını düşürür; ucuzdur, düşük hızda motor ısınır ve uğuldar. Frekans sürücüsü: üç fazlı fanların hepsini birlikte sürer. EC fan: 0–10 V sinyaliyle kademesiz ve en verimli çözümdür. Seçim fan tipine, kondenser büyüklüğüne ve bütçeye göre yapılır.

Kontrol, basma hattındaki basınç sensöründen ya da sıvı hattı sıcaklığından alınan sinyale göre çalışır. Sabit bir yoğuşma sıcaklığı ayarı (örneğin 40 °C) yerine, dış hava sıcaklığına göre kayan ayar kullanılırsa yoğuşma sıcaklığı havanın 8–12 K üzerinde izlenir ve kompresör tüketimi azalır; yoğuşma sıcaklığındaki her 1 K düşüş kompresör tüketimini yaklaşık %2–3 azaltır. Buna yüzer yoğuşma denir. Alt sınırı genleşme valfinin ihtiyaç duyduğu basınç farkı belirler.

Evaporatörde hız kontrolü farklı amaçlarla yapılır: kompresör durduğunda fanı yavaşlatmak odaya giren fan ısısını azaltır; meyve–sebze odalarında düşük hız ürünün su kaybını sınırlar; çalışanların bulunduğu işleme alanlarında hava akımını ve sesi düşürür. Dikkat: fan hızı düşünce evaporatör kapasitesi de düşer, buharlaşma sıcaklığı iner ve karlanma artabilir. Gece gürültü sınırı olan yerlerde kondenser fanlarına ayrı bir gece hız sınırı tanımlanır. Ayar, ürünün ve odanın ihtiyacına göre denenerek bulunur.