Fan motoru nedir?

Evaporatörde oda havasını, kondenserde dış havayı kanatlı boruların arasından geçiren pervaneyi döndüren elektrik motoru; cihazın hava debisini, sesini ve elektrik tüketiminin önemli bir bölümünü belirler.

Konu

  • Bileşenler
  • Diğer adlarıfan, aksiyal fan motoru, fan motor
← Tüm terimler

Fan motoru, ısı değiştiricinin çalışması için gereken havayı hareket ettirir. Hava geçmeyen bir evaporatör ya da kondenser, yüzeyi ne kadar büyük olursa olsun kapasitesinin küçük bir bölümünü verir. Soğutmada en çok aksiyal (pervaneli) fanlar kullanılır; motor çoğunlukla pervanenin göbeğine gömülü dış rotorlu tiptir. Böylece motor hava akımının içinde kalır, kendi kendini soğutur ve cihaz kısa, derli toplu bir gövdeye sığar.

Çaplar küçük evaporatörlerde 200–350 mm, endüstriyel evaporatör ve kondenserlerde 400–910 mm arasındadır. Güç birkaç on watt ile 2–3 kW arasında değişir; küçük çaplar tek fazlı 230 V, büyükler üç fazlı 400 V çalışır. Üç tip motor görülür: verimi düşük gölge kutuplu motorlar (küçük dolaplarda), kondansatörlü ya da üç fazlı asenkron motorlar ve EC motorlar. Koruma sınıfı genellikle IP54’tür; donmuş muhafaza için −40 °C’ye uygun yağ ve rulman istenir.

Seçimde debi tek başına yetmez; fanın lamellerin ve varsa kanalın direncine karşı verdiği debiye bakılır. Lamel aralığı daraldıkça ve boru sırası arttıkça direnç büyür, aynı fan daha az hava verir. Evaporatör fanının çektiği elektriğin tamamı odaya ısı olarak döner; yirmi dört saat çalışan dört adet 150 W’lık fan günde 14 kWh ek yük demektir. Soğutma yükü hesaplayıcısı bu payı hesaba katar.

Sahada en sık görülen arızalar kondansatörün zayıflaması (fan yavaş döner, ısınır), rulman sesi ve donmuş odalarda pervanenin buza sürtmesidir. Değiştirilen fanın dönüş yönü ve üfleme yönü mutlaka denetlenir; ters dönen üç fazlı fan hava verir gibi görünür ama debisi çok düşer. Kataloğumuzda her evaporatör ve kondenser modeli için fan çapı, adedi, debisi, akımı ve ses düzeyi yazılıdır. Rulman sesi başlayan fan beklenmeden değiştirilir; kilitlenen motor sargısını yakar.