R22 nedir?

Onlarca yıl klima ve soğutmanın ana akışkanı olmuş, klor içerdiği için ozon tabakasına zarar veren HCFC; ODP 0,055, GWP 1.810. Yeni üretimi ve ithalatı yasaktır, eski sistemlerde yalnız geri kazanılmış gazla servis yapılır.

Konu

  • Soğutucu akışkanlar
  • Diğer adlarıR-22, HCFC-22, Freon 22, klorodiflorometan
← Tüm terimler

R22 tek bileşenli bir HCFC’dir (hidrokloroflorokarbon). 1950’lerden 2000’lere kadar split klimalardan soğuk hava depolarına, süt soğutma tanklarından endüstriyel tesislere kadar her yerde kullanılmıştır. Teknik açıdan çok elverişlidir: glide’ı yoktur, verimi iyidir, ucuz mineral yağla çalışır, neme karşı HFC’ler kadar hassas değildir ve A1 sınıfındadır. Atmosfer basıncında −41 °C’de kaynar; 0 °C’deki doyma basıncı yaklaşık 4 bar g, 40 °C’de 14,3 bar g’dir.

Sorunu molekülündeki klordur. ODP’si (ozon tüketme potansiyeli) 0,055’tir; düşük görünse de kullanım miktarı çok büyük olduğu için Montreal Protokolü kapsamında kademeli olarak kaldırılmıştır. GWP’si de 1.810’dur. Türkiye’de yeni R22 üretimi ve ithalatı yasaklanmıştır; sahadaki sistemlere yalnızca geri kazanılmış gazla servis yapılabilmektedir. Bu gaz hem pahalıdır hem de saflığı her zaman güvenilir değildir; kaynağı belirsiz tüplerden uzak durmak gerekir. Bu yüzden her kaçak onarımı ayrıca önem taşır.

R22’li bir sistemin sahibi için üç yol vardır. Sistem kaçaksız ve sağlamsa çalıştırmaya devam etmek mümkündür. Büyük bir arıza çıktığında dönüşüm yapılır: klima ve pozitif sıcaklık uygulamalarında R407C, soğuk oda ve donmuş muhafazada R448A ya da R449A kullanılır. Bu akışkanlar mineral yağla karışmadığından yağ POE ile değiştirilir, filtre kurutucu ve contalar yenilenir, genleşme valfi ayarlanır. Üçüncü yol, yaşlı ve verimsiz sistemi tümüyle yenilemektir.

Karar verirken sistemin yaşına bakın: 15–20 yıllık bir R22 grubu, bugünün cihazlarına göre belirgin biçimde fazla elektrik harcar; yenileme çoğu zaman birkaç yılda kendini öder. Sökülen sistemdeki gaz havaya salınmaz, sertifikalı teknisyence geri toplanır. Elinizdeki sistemin akışkanını bilmiyorsanız kompresör ya da grup etiketine bakın. R22’nin doyma basınçları, olası dönüşüm akışkanlarıyla karşılaştırmalı olarak akışkan basınç–sıcaklık tablomuzda yer alır. Etikette akışkanın adı ve şarj miktarı yazılıdır.