Kompresör yağı (POE, mineral, PAG) nedir?

Kompresörün hareketli parçalarını yağlayan, sızdırmazlık sağlayan ve ısı taşıyan özel yağ; akışkana göre seçilir: R22 ile mineral yağ, HFC ve HFO akışkanlarla POE, araç klimalarında ve bazı CO₂ sistemlerinde PAG.

Konu

  • Soğutucu akışkanlar
  • Diğer adlarısoğutma yağı, refrigeration oil, poliolester yağ, compressor oil
← Tüm terimler

Soğutma kompresörünün yağı motor yağına benzemez: akışkanla aynı devrede dolaşır, −40 °C’de akıcı kalması, 120 °C’yi aşan basma sıcaklığında bozulmaması ve akışkanla karışabilmesi gerekir. Yataklarda ve silindirde yağ filmi oluşturur, sıkıştırma boşluklarını kapatır, ısıyı taşır. Yağın küçük bir kısmı basılan gazla sisteme sürüklenir ve geri dönmek zorundadır; bu yüzden akışkanla karışabilirlik yağ seçiminin ilk ölçütüdür. Sistemdeki yağ miktarı da önemlidir; azı yatakları, fazlası evaporatör kapasitesini bozar.

Üç ana tür vardır. Mineral yağ (MO) ve alkilbenzen (AB): R22 gibi klorlu akışkanlarla ve amonyakla kullanılır, nemi az çeker. POE (poliolester): R404A, R134a, R449A, R448A, R407C ve HFO karışımlarının yağıdır; bugün ticari soğutmanın standardıdır. PAG (polialkilen glikol): araç klimalarında, bazı CO₂ ve amonyak sistemlerinde görülür. Viskozite ISO VG sınıfıyla verilir; yaygın değerler 32 ve 68’dir, doğrusunu kompresör etiketi söyler.

POE’nin zayıf yanı nem çekmesidir. Açık havada dakikalar içinde nem emer; nemli POE ısıyla asit üretir, asit de motor sargısının verniğini ve bakır yüzeyleri aşındırır. Bu yüzden yağ kabı kullanmadan hemen önce açılır, artan yağ saklanmaz, açılan devre 15 dakikadan uzun süre açık bırakılmaz ve her müdahalede filtre kurutucu değiştirilir. İyi vakum bile POE’ye bağlanmış nemi tam sökemez; nemi tutan asıl eleman kurutucudur.

Sahada bakılacaklar: yağ seviyesi gözetleme camının dörtte biri ile dörtte üçü arasında olmalıdır. Yağın rengi açık sarıdan koyu kahveye dönmüşse ya da yanık kokuyorsa asit testi yapılır; sonuç kötüyse yağ ve kurutucu değiştirilir. Farklı türdeki yağlar karıştırılmaz. R22’den HFC’ye dönüşümde eski mineral yağın oranı %5’in altına indirilir. Köpüren yağ, kartere sıvı akışkan döndüğünün işaretidir; karter ısıtıcısı ve kızgınlık kontrol edilir.