Hiss olunan istilik nədir?

Maddənin halını dəyişmədən temperaturunun dəyişməsinə səbəb olan istilik; termometrdə görünən, əllə hiss edilən istilikdir.

Mövzu

  • Əsas anlayışlar
  • Digər adlarısensible heat, duyulan istilik, açıq istilik
← Bütün terminlər

Məhsulu 20 °C-dən 2 °C-yə soyudarkən çəkilən istilik hiss olunan istilikdir: temperatur düşür, məhsul bərk və ya maye halında qalır. Miqdarı üç şeydən asılıdır: kütlə, temperatur fərqi və məhsulun xüsusi istiliyi. Suyu çox olan qidalarda xüsusi istilik donma nöqtəsinin üstündə 3,5–4 kJ/kg·K civarındadır; donmuş halda təqribən yarısına enir.

Soyuducu kamera hesabında məhsul yükünün hiss olunan hissəsi belə tapılır: gündəlik daxil olan məhsul (kq) × xüsusi istilik × (giriş temperaturu − kamera temperaturu). 2.000 kq almanı 25 °C-dən 1 °C-yə endirmək təqribən 2.000 × 3,65 × 24 = 175.000 kJ ≈ 49 kWh istəyir. Bu istilik kameradan evaporatorla çəkilməlidir.

Havada da hiss olunan istilik var: kameraya daxil olan isti havanın temperaturunu düşürmək hiss olunan yük, içindəki rütubəti kondensasiya etdirmək isə gizli yükdür. Rütubətli yaz günlərində qapıdan girən havanın gizli yükü hiss olunan yükünü keçə bilər. Hiss olunan və gizli istiliyin ayrımı evaporator seçimində də vacibdir: rütubətin alınması istənən kamerada aşağı, rütubətin qorunması istənən meyvə–tərəvəz kamerasında yüksək "hiss olunan istilik nisbəti" üstün tutulur.