Duyulur ısı nedir?

Bir maddenin hâl değiştirmeden sıcaklığının değişmesine yol açan ısı; termometrede görülen, elle hissedilen ısıdır.

Konu

  • Temel kavramlar
  • Diğer adlarısensible heat, hissedilir ısı
← Tüm terimler

Bir ürünü 20 °C’den 2 °C’ye soğuturken çekilen ısı duyulur ısıdır: sıcaklık düşer, ürün katı ya da sıvı olarak kalır. Miktarı üç şeye bağlıdır: kütle, sıcaklık farkı ve ürünün özgül ısısı. Su ağırlıklı gıdalarda özgül ısı donma noktası üstünde 3,5–4 kJ/kg·K civarındadır; donmuş hâlde yaklaşık yarısına iner.

Soğuk oda hesabında ürün yükünün duyulur kısmı şöyle bulunur: günlük giren ürün (kg) × özgül ısı × (giriş sıcaklığı − oda sıcaklığı). 2.000 kg elmayı 25 °C’den 1 °C’ye indirmek yaklaşık 2.000 × 3,65 × 24 = 175.000 kJ ≈ 49 kWh ister. Bu ısı odadan evaporatörle çekilmelidir.

Havada da duyulur ısı vardır: odaya giren sıcak havanın sıcaklığını düşürmek duyulur yük, içindeki nemi yoğuşturmak ise gizli yüktür. Nemli yaz günlerinde kapıdan giren havanın gizli yükü duyulur yükünü geçebilir. Duyulur ve gizli ısının ayrımı, evaporatör seçiminde de önemlidir: nem alması istenen odada düşük, nemin korunması istenen meyve–sebze odasında yüksek "duyulur ısı oranı" tercih edilir.