İnverter (frekans sürücü) nedir?

Şebekenin sabit 50 Hz frekansını değiştirerek kompresör, fan ya da pompa motorunun devrini ihtiyaca göre ayarlayan elektronik cihaz; kapasiteyi kademesiz kontrol eder ve enerji tasarrufu sağlar.

Konu

  • Bileşenler
  • Diğer adlarıfrekans konvertörü, hız kontrol cihazı, frequency inverter, VFD
← Tüm terimler

Asenkron motorun devri şebeke frekansına bağlıdır; 50 Hz’de sabit hızda döner. İnverter şebeke gerilimini önce doğrultur, sonra istenen frekansta yeniden üretir. Frekans düşünce motor yavaşlar, yükselince hızlanır. Soğutmada bu, kompresörün kapasitesini yüke uydurmak demektir: dur–kalk yapan bir kompresör yerine, ihtiyaç kadar dönen ve emiş basıncını sabit tutan bir kompresör. Oda sıcaklığı daha dar bir aralıkta kalır, kalkış akımı düşer ve kontaktör ile motor daha az yıpranır.

Tipik çalışma aralığı pistonlu kompresörlerde 25–70 Hz, vidalı ve scroll kompresörlerde modele göre 20–75 Hz arasıdır; kapasite kabaca frekansla doğru orantılı değişir. Merkezi sistemlerde genellikle yalnızca bir kompresöre inverter takılır; öbür kompresörler kademe olarak girer, inverterli olan aradaki boşluğu doldurur. Kısmi yükte emiş basıncı yükselip yoğuşma basıncı düştüğünden yıllık tüketim çoğu tesiste %15–30 azalır. Fan ve pompalarda kazanç daha da büyüktür, çünkü güç hızın küpüyle değişir.

Her kompresör inverterle çalıştırılamaz. Üreticinin onayladığı frekans aralığına uyulur: çok düşük devirde yağ pompası yeterince basmaz ve borulardaki gaz hızı yağı geri taşıyamaz; çok yüksek devirde motor akımı ve valf yükü artar. Boru sistemi ve şasenin belirli frekanslarda rezonansa girip titreşmesi sık görülür; bu frekanslar sürücüde atlanacak bant olarak tanımlanır. Düşük hızda uzun süre çalışan sistemlerde sürücü belirli aralıklarla hızı yükselterek yağı kompresöre geri toplar.

Elektrik tarafında inverter ile motor arasına ekranlı kablo çekilir, ekran iki uçtan topraklanır ve kablo olabildiğince kısa tutulur; şebeke tarafına parazit filtresi konur. İnverter ısı üretir (gücünün yaklaşık %3’ü); pano havalandırılır ve tozdan korunur. İnverter çıkışına konan kontaktör yük altında açılmaz. Kaçak akım rölesi inverterli devreye uygun tipte seçilmelidir. Sürücü parametrelerine motor etiket değerleri eksiksiz girilir; hızlanma ve yavaşlama süreleri kompresör üreticisinin verdiği sınırlara göre ayarlanır.