Tənzimlənən atmosferli anbar (CA) nədir?

Kamera havasındakı oksigenin 1–3%-ə endirildiyi, karbon qazının 1–5% aralığında saxlandığı qaz keçirməyən soyuq anbar; alma, armud və kivi kimi məhsulların saxlanma müddətini adi soyuq anbarla müqayisədə bir neçə ay uzadır.

Mövzu

  • Soyuducu kamera
  • Digər adlarınəzarət olunan atmosferli anbar, CA anbarı, controlled atmosphere storage, ULO anbarı
← Bütün terminlər

Adi havada 21% oksigen və 0,04% karbon qazı var. Tənzimlənən atmosfer (ingiliscə CA, controlled atmosphere) anbarında oksigen 1–3%-ə endirilir, karbon qazı məhsula görə 1–5% arasında saxlanır və temperatur 0–3 °C-də sabitlənir. Az oksigen məhsulun tənəffüsünü və etilen istehsalını yavaşladır; meyvənin bərkliyini, turşuluğunu və rəngini aylarla qoruyur. Adi soyuq anbarda 3–5 ay qalan alma CA anbarında 8–10 ay saxlana bilir. Oksigenin 1,5%-dən aşağı endirildiyi tətbiqə ULO (ultra low oxygen, çox aşağı oksigen) deyilir.

Avadanlıq adi soyuducu kameranın üzərinə əlavə olunur: birləşmə yerləri xüsusi mastika və lentlə bağlanmış qaz keçirməyən panellər, kipləşdiricisi sıxılan qaz keçirməyən qapı, oksigeni azaldan azot generatoru, artıq karbon qazını tutan aktiv kömürlü və ya əhəngli təmizləyici (scrubber), fasiləsiz ölçən qaz analizatoru və avtomatika. Kameranın təzyiqi temperaturla dəyişdiyi üçün təzyiq tarazlama klapanı və elastik tarazlıq kisəsi şərtdir. Kiplik istismara verilməzdən əvvəl sınanır; geniş yayılmış qəbul meyarı kameraya verilən 250 Pa təzyiqin yarıya düşməsinin 20–30 dəqiqədən uzun çəkməsidir.

Soyutma tərəfində də fərqlər var. Kamera aylarla açılmadığından qapı yükü yoxdur, amma məhsul canlıdır və rütubət itkisi birbaşa çəki itkisinə çevrilir; buna görə evaporator geniş səthli, 3–5 K kimi aşağı temperatur fərqi ilə seçilir və nisbi rütubət 90–95%-də saxlanır. Kameralar tez doldurulub bağlanmalıdır: yaxşı təcrübədə doldurma bir həftəni keçmir, məhsul əvvəlcə soyudulur, sonra oksigen azaldılır. Hər sortun oksigen və karbon qazı həddi fərqlidir; həddən aşağı oksigen məhsulu qıcqırmaya, artıq karbon qazı isə daxili qaralmaya aparır.

Ən vacib xəbərdarlıq əməyin təhlükəsizliyidir: CA kamerasındakı hava insanı bir neçə nəfəsdə huşdan salır və öldürür, üstəlik heç bir iyi və xəbərdarlığı yoxdur. Kamera havalandırılıb oksigen ölçüsü 20%-dən yuxarı qalxmadan içəri girilmir; qapılar kilidli və xəbərdarlıq lövhəli saxlanır. Kamera açıldıqdan sonra məhsul bir neçə həftə ərzində satılmalıdır, buna görə böyük tək kamera əvəzinə 100–300 tonluq bir neçə kamera üstün tutulur. Məhsulların temperatur və rütubət tələbləri qida saxlama şərtləri bələdçisində verilir; soyutma yükü hesablayıcısı hər kamera üçün ilkin gücü verir.